Ủy thác nhập khẩu là gì? Khi nào doanh nghiệp nên dùng

Phan Văn Quyền · · 6 phút đọc

Bộ chứng từ của một lô hàng nhập khẩu
Bộ chứng từ của một lô hàng nhập khẩu

Ủy thác nhập khẩu là việc bên giao ủy thác (người mua thực tế) ký hợp đồng ủy thác với một doanh nghiệp có đủ điều kiện nhập khẩu, để doanh nghiệp đó đứng tên trên hợp đồng ngoại thương và tờ khai hải quan, nhập hàng về rồi giao lại hàng kèm hóa đơn cho bên giao ủy thác. Hình thức này phù hợp khi bên mua chưa đủ điều kiện tự đứng tên nhập khẩu, mặt hàng cần giấy phép mà bên mua chưa có, hoặc bên mua muốn có hóa đơn hợp lệ cho một lô hàng mà không tự làm toàn bộ thủ tục.

Căn cứ pháp lý

Ủy thác mua bán hàng hóa (bao gồm ủy thác nhập khẩu) được quy định tại Mục 4, Chương V, Luật Thương mại 2005 (Luật số 36/2005/QH11), từ Điều 155 đến Điều 165. Theo đó, ủy thác mua bán hàng hóa là hoạt động thương mại, trong đó bên nhận ủy thác thực hiện việc mua bán hàng hóa với danh nghĩa của mình theo điều kiện đã thỏa thuận với bên ủy thác và được nhận thù lao ủy thác.

Hoạt động ủy thác xuất khẩu, nhập khẩu còn được hướng dẫn tại Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương. Theo nghị định này, thương nhân được ủy thác hoặc nhận ủy thác xuất khẩu, nhập khẩu đối với tất cả hàng hóa, trừ hàng hóa thuộc danh mục cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu; với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép hoặc theo điều kiện, bên ủy thác hoặc bên nhận ủy thác phải có giấy phép, đáp ứng điều kiện trước khi ký hợp đồng ủy thác, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Ủy thác nhập khẩu khác gì với tự đứng tên nhập khẩu

Tiêu chí Tự đứng tên nhập khẩu Ủy thác nhập khẩu
Ai đứng tên trên hợp đồng ngoại thương, tờ khai hải quan Chính doanh nghiệp/hộ kinh doanh mua hàng Doanh nghiệp nhận ủy thác
Điều kiện cần có Có mã số thuế, đủ điều kiện nhập khẩu mặt hàng đó Bên giao ủy thác không cần tự đáp ứng điều kiện; bên nhận ủy thác phải đáp ứng
Hóa đơn Doanh nghiệp tự xuất hóa đơn khi bán ra Nhận hóa đơn từ bên nhận ủy thác kèm hàng
Cơ sở pháp lý Hợp đồng mua bán ngoại thương thông thường Hợp đồng ủy thác theo Điều 155–165 Luật Thương mại 2005
Phù hợp với Doanh nghiệp đã quen làm thủ tục, có bộ phận xuất nhập khẩu Hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ, lô hàng không thường xuyên

Khi nào doanh nghiệp nên dùng ủy thác nhập khẩu

  • Chưa có đủ điều kiện hoặc giấy phép cho mặt hàng cần nhập: nếu mặt hàng thuộc diện phải có giấy phép, điều kiện mà bên mua chưa đáp ứng, có thể ủy thác cho doanh nghiệp đã đáp ứng điều kiện đó.
  • Là hộ kinh doanh hoặc chưa có bộ phận xuất nhập khẩu riêng: ủy thác giúp có hóa đơn hợp lệ cho lô hàng mà không phải tự xây quy trình làm việc với hải quan.
  • Nhập số lượng ít, không thường xuyên: nếu một năm chỉ nhập một vài lô, việc duy trì nhân sự và quy trình tự làm thủ tục có thể không cần thiết so với đi theo hợp đồng ủy thác từng lô.
  • Cần hóa đơn để đưa vào dự án, kê khai chi phí hoặc bán cho khách là doanh nghiệp: hóa đơn do bên nhận ủy thác xuất kèm hàng giúp hợp thức hóa chi phí đầu vào.

Ngược lại, nếu doanh nghiệp nhập khẩu thường xuyên, đủ điều kiện và muốn tự chủ về mã HS, thuế suất ưu đãi hay quan hệ với nhà cung cấp, tự đứng tên nhập khẩu theo hợp đồng ngoại thương thông thường thường phù hợp hơn về lâu dài so với đi qua ủy thác từng lô.

Hợp đồng ủy thác nhập khẩu cần có gì

Ngoài các điều khoản chung của một hợp đồng dịch vụ (các bên, thời hạn, chấm dứt), hợp đồng ủy thác nhập khẩu nên nêu rõ:

  • Hàng hóa ủy thác: tên hàng, số lượng, quy cách, xuất xứ dự kiến.
  • Phạm vi công việc của bên nhận ủy thác: đứng tên hợp đồng ngoại thương, làm tờ khai hải quan, nộp thuế, nhận hàng và giao lại cho bên ủy thác.
  • Thù lao ủy thác và các khoản chi phí bên giao ủy thác phải hoàn trả (tiền hàng, thuế, phí vận chuyển, phí tại cảng).
  • Trách nhiệm khi hàng không đạt chất lượng, chậm giao hoặc phát sinh vướng mắc với cơ quan hải quan.
  • Hóa đơn, chứng từ bên nhận ủy thác sẽ giao lại cho bên ủy thác sau khi hoàn tất lô hàng.

Việc ghi rõ các điều khoản trên giúp hai bên phân định trách nhiệm khi lô hàng gặp vướng mắc về thủ tục hoặc chất lượng, đồng thời là cơ sở để bên giao ủy thác nhận đủ chứng từ hợp lệ cho mục đích kế toán và thuế.

Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh cá thể có ủy thác nhập khẩu được không?

Được. Hộ kinh doanh có thể là bên giao ủy thác, ký hợp đồng ủy thác với một doanh nghiệp có đủ điều kiện nhập khẩu để nhập hàng và nhận lại kèm hóa đơn.

Ủy thác nhập khẩu có cần hợp đồng bằng văn bản không?

Luật Thương mại 2005 quy định ủy thác mua bán hàng hóa phải được xác lập bằng hợp đồng. Hợp đồng bằng văn bản giúp xác định rõ phạm vi công việc, chi phí và trách nhiệm của từng bên, nên luôn được khuyến nghị dù pháp luật có chấp nhận các hình thức tương đương có giá trị như văn bản.

Mặt hàng nào không được ủy thác nhập khẩu?

Theo Nghị định 69/2018/NĐ-CP, hàng hóa thuộc danh mục cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu không được ủy thác. Với hàng hóa nhập khẩu theo giấy phép hoặc theo điều kiện, bên nhận ủy thác phải có giấy phép, đáp ứng điều kiện trước khi ký hợp đồng ủy thác.

Bên giao ủy thác có phải trực tiếp làm việc với hải quan không?

Không. Bên nhận ủy thác đứng tên trên hợp đồng ngoại thương và tờ khai hải quan, trực tiếp làm việc với cơ quan hải quan. Bên giao ủy thác nhận hàng và chứng từ sau khi lô hàng hoàn tất thủ tục.

Khác gì giữa ủy thác nhập khẩu và nhập khẩu chính ngạch thông thường?

Ủy thác nhập khẩu vẫn là một cách để thực hiện nhập khẩu chính ngạch – đầy đủ hợp đồng, tờ khai, thuế và hóa đơn – chỉ khác ở việc ai đứng tên trên hồ sơ. Xem thêm về sự khác biệt giữa nhập khẩu chính ngạch và tiểu ngạch để hiểu đầy đủ hơn các hình thức nhập khẩu.

Tìm hiểu thêm về dịch vụ nhập khẩu chính ngạch và ủy thác để biết phạm vi công việc khi đi theo hình thức này.

Bài viết khác

Cần tư vấn cho lô hàng của bạn?

Nhắn Zalo 0985 245 066, chúng tôi trả lời trong giờ làm việc.