Nhập khẩu chính ngạch là nhập hàng có hợp đồng, tờ khai hải quan, nộp thuế và có hóa đơn cho từng lô. Tiểu ngạch (hiểu đúng) là buôn bán qua biên giới của cư dân và thương nhân biên giới theo quy định riêng; còn "hàng không chứng từ" là hàng gom qua trung gian, không có hồ sơ đứng tên người mua. Nếu bạn kinh doanh lâu dài, bán trên sàn hoặc bán cho doanh nghiệp, hãy chọn chính ngạch.
Chính ngạch gồm những giấy tờ gì
Một lô chính ngạch thường có:
- Hợp đồng mua bán (sales contract) giữa người mua Việt Nam và người bán nước ngoài.
- Hóa đơn thương mại (commercial invoice) và phiếu đóng gói (packing list).
- Vận đơn đường biển, đường hàng không, hoặc chứng từ vận tải đường bộ, đường sắt.
- Tờ khai hải quan nhập khẩu đã thông quan, kèm chứng từ nộp thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng.
- Chứng nhận xuất xứ (C/O) nếu muốn hưởng thuế ưu đãi, ví dụ C/O mẫu E cho hàng Trung Quốc.
- Giấy phép, kết quả kiểm tra chuyên ngành nếu mặt hàng thuộc diện phải có.
So sánh nhanh
| Tiêu chí | Chính ngạch | Hàng không chứng từ |
|---|---|---|
| Chứng từ đứng tên người mua | Có đầy đủ | Thường không có |
| Thuế | Nộp theo mã HS, VAT được khấu trừ | Không có căn cứ kê khai |
| Xuất hóa đơn khi bán | Được | Khó hoặc không được |
| Bán trên sàn TMĐT | Chứng minh được nguồn gốc | Dễ bị gỡ sản phẩm |
| Khi bị kiểm tra | Xuất trình hồ sơ | Có nguy cơ bị phạt, tạm giữ hàng |
Chính ngạch có đắt hơn không?
Nhìn từng lô, chính ngạch có thể tốn thêm phí khai báo và thuế. Nhưng thuế VAT khâu nhập khẩu được khấu trừ khi bạn bán hàng có hóa đơn, và nhiều mặt hàng từ Trung Quốc được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi theo Hiệp định ASEAN – Trung Quốc (ACFTA) nếu có C/O mẫu E. Quan trọng hơn, bạn tính được giá vốn chính xác và không phải lo hàng bị giữ.
Hộ kinh doanh, người chưa có pháp nhân thì sao?
Bạn có thể dùng ủy thác nhập khẩu: một doanh nghiệp có chức năng nhập khẩu đứng tên trên tờ khai theo hợp đồng ủy thác, sau đó giao hàng kèm hóa đơn cho bạn. Xem thêm dịch vụ nhập khẩu chính ngạch và ủy thác.
Ví dụ thực tế
Tháng 8/2025, NexaTrans đứng tên nhập khẩu 10 bộ màn hình tương tác 86 inch cho giáo dục: hợp đồng mua với bên bán Trung Quốc, vận đơn hàng lẻ đường biển, mua bảo hiểm lô hàng, tờ khai thông quan tại Hải quan cảng Đình Vũ. Khách nhận hàng kèm hóa đơn để đưa vào dự án.
Câu hỏi thường gặp
Hàng tiểu ngạch có bán trên sàn được không?
Sàn có thể yêu cầu chứng minh nguồn gốc hàng nhập khẩu. Hàng không có tờ khai và hóa đơn đứng tên người bán dễ bị gỡ sản phẩm hoặc khóa gian hàng.
Nhập chính ngạch mất thêm bao lâu?
Thời gian thông quan phụ thuộc phân luồng tờ khai (xanh, vàng, đỏ) và mặt hàng có cần kiểm tra chuyên ngành hay không. Chúng tôi kiểm tra trước ở bước báo giá để bạn biết lô hàng cần những thủ tục gì.